Skip to content

home > Over ons > ACT uitgelegd

Kristine Kladler, legt uit

De ACT, wat is dat?

Afgelopen jaren is de ACT steeds bekender geworden in Nederland. ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy en wordt o.a. gebruikt bij mensen met chronische pijnklachten, depressie of angststoornissen. Een belangrijk doel van de ACT is het vergroten van psychologische veerkracht. Vervelende gedachten, gevoelens of lichamelijke klachten worden hierdoor aangepakt en verminderd.

Ook ik gebruik de principes van ACT in de begeleiding van mijn cliënten en ben erg positief over de effecten. Samen met de cliënt ga ik op zoek naar wat hij werkelijk belangrijk vindt in het leven. Door te weten wat de persoonlijke waarden zijn, kan er vervolgens naar gehandeld worden. Handelen naar eigen en persoonlijke waarden leidt tot een zinvol, doelgericht en gelukkiger leven.

De zes zuilen van ACT

Binnen de ACT staan zes thema’s centraal. Deze worden ook wel de zes zuilen van de ACT genoemd: Mindfulness, Acceptatie, Zelf als context, Defusie, Waarden en Toegewijde actie. Door hieraan te werken middels gesprekken, oefeningen en het gebruik van metaforen wordt de psychologische flexibiliteit van de cliënt vergroot.

Acceptatie en Mindfulness

Acceptatie is een veel gebruikt woord waar sommige cliënten negatieve associaties mee hebben. Vaak is tegen hen gezegd “Je moet er maar mee leren leven” of ‘’Je moet het accepteren”. Accepteren is dat ondanks een vervelende situatie iemand toch op zoek gaat naar wat hij wél kan/heeft.  Mindfulness leert cliënten meer bewust te zijn van wat er zich in het hier en nu afspeelt en om niet te blijven hangen in wat er is gebeurd. Met behulp van mindfulness oefeningen leert iemand weer te genieten van bijvoorbeeld een lekkere kop koffie of de eerste zomerse dag door het bewust te ervaren met alle zintuigen.

Je bent niet je gedachten

Ook gebruik ik ACT wanneer cliënten vastlopen met bepaalde (negatieve)gedachten. Negatieve gedachten kunnen opkomen bij lastige of onbekende situaties.  Een voorbeeld hiervan is: “Ben ik wel goed genoeg voor die nieuwe functie?”. De gedachte herkennen is al een belangrijke stap. Samen met de cliënt noteer ik de gedachte en kijk of we er een andere gedachte van kunnen maken. Een positievere gedachte zou zijn: “Ik weet niet of ik die functie ga krijgen maar het lijkt mij leuk dus ga ik het proberen”. Het omvormen en op deze manier loskomen van de gedachte wordt ook wel defusie genoemd. Defusie is een belangrijke voorwaarde voor flexibiliteit. Door middel van verschillende oefeningen kan de cliënt hieraan werken en kan hij dit direct toepassen.

Waardegericht leven

De kern van de ACT is dat vechten tegen onvermijdelijke omstandigheden ten koste gaat van een vitaal en waardevol leven. Wat een waardevol leven is, is voor iedereen anders. Hierbij gaat het om dingen ondernemen op basis van je waarden. Voorbeelden van waarden zijn; eigenheid, creativiteit, kennis, familie, spiritualiteit en vrijheid. Met begeleiding kan iemand zijn waarden achterhalen en hier doelen aan koppelen. Wanneer iemand zich inzet om deze doelen te behalen gaat hij waardevoller kunnen leven. ACT zorgt ervoor dat iemand met een vrolijke, lossere levenshouding in het leven komt te staan waarbij angst of pijn die verbonden is aan het leven naar de achtergrond verdwijnt.

Binnen de ACT wordt veel gewerkt met metaforen.

Een bekende metafoor is die van de bus:

Vergelijk je leven (en dus ook je loopbaan) met dat van een bus, waarvan jij de bestuurder bent. Wie bepaalt dan de route? De passagiers of jij? De passagiers in ons leven zijn bijvoorbeeld onze herinneringen, angsten, gedachten en aangeleerde overtuigingen. Passagiers willen vaak dezelfde route rijden of de bus stop zetten. Waardoor je je reisdoel steeds maar niet kan bereiken.

Met de ACT leren wij cliënten met loopbaanvragen weer zelf de bestuurder te worden van zijn bus (ofwel zijn leven, ofwel zijn loopbaan)  en de passagiers te accepteren voor wat ze zijn. Ze hoeven de bus niet uit, maar reizen mee. Maar de bestuurder bepaalt zelf zijn route. Hiermee herpakken onze cliënten weer regie over hun eigen leven en loopbaan en kunnen ze gaan genieten van de reis.

Kristine Kladler

Specialist Werk & Gezondheid en Ergotherapeut

Group 3

Acceptatie

Group 3

Waarden

Group 3

Toegewijde actie